صنعت چوب

شناخت انواع چوب و کاربرد آن (بخش دوم)

در بخش اول مقاله شناخت انواع چوب وکاربرد آن به معرفی انواع درخت و چوب مناسب برای مصارف مختلف و هم چنین آشنایی با معایب چوب های خشک شده پرداختیم.

در این مقاله به بررسی تقسیم بندی استفاده از چوب برای مصارف مختلف می پردازیم وهم چنین روکش های مختلف را معرفی خواهیم کرد.

 

تقسیم بندی استفاده از چوب برای مصارف مختلف

صفحات فشرده چوبی ( فرآورده های مرکب):

 

فرآورده های صفحه ای (مرکب) چوبی، واژه ای کلی برای مجموعه ای از تخته ها و صفحات چوبی به شمار می رود، که طیف وسیعی از خواص و ویژگی های مهندسی مختلف را دارا هستند. تخته لایه، تخته خرده چوب، تخته فیبرها، تخته تراشه های جهت دار(OSB)، چوب پلاستیک و… از این جمله می باشند.

 

 

 

تخته لایه:

یکی از صفحات فشرده چوبـی (کامپوزیت های چوبـی) تخته لایه است. تخته لایـه عبارت است از چند لایه چوب نازک که پس از چسب زنی، روی هم قرار گرفته و از طریق فشـار و حرارت دادن به هم می چسبند. در تخته لایـه، جهت الیاف هر لایـه نسبت به لایـه زیرین خود ۹۰ درجه است. تخته های چند لایـه با تعداد لایـه های فرد ساخته می شوند، که نازک ترین آنها ۳ لایـه بوده و با توجه به نوع کاربردشـان ۵،۷،۹،… لایه نیز موجود است.

پس از پخت گرده بینه در بخار آب یا آب داغ، آن را با استفاده از روش لوله بری Peeling)) به لایه تبدیل می کنند. در این مرحله، لایه های تهیه شده به صورت نواری و یکپارچه هستند. که بعد از برش (به ابعاد مورد نظر) آنها را تا رطوبت  مورد نظر خشک کرده و به کمک دستگاه پرس (ترکیب چسب و حرارت و فشار) به تخته لایه تبدیل می کنند.

 

 

تخته خرده چوب:

تخته خرده چوب یکی از قدیمی ترین فرآورده چوبی صفحه ای است که از مخلوط خرده چوب یا سایر مواد لینگو سلولزی (کاه، کلش، تفاله نیشکرو…) و مواد چسبنده به کمک فشار و گرما ساخته می شود. خرده چوب های مورد استفاده در ساخت تخته خرده چوب معمولا از مازاد کارخانجات چوب بری یا از شاخه های کم قطر درختان جنگلی تهیه می شود. به تخته خرده چوب در اصطلاح اشتباه نئوپان نیز می گویند.

برای زیبایی و دوام بیشتر تخته خرده چوب آن را با روکش های طبیعی و یا مصنوعی (لترون ملامینه (HPL روکش می کنند. در بازار کار ایران به تخته خرده چوب ۱۶ میلی متر روکش شده با روکش های مصنوعی لترون LETRON  گفته می شود، در حالی که لترون فقط نام روکش کاغذی است که روی صفحات فشرده چوبی پرس می شود.

 

 

تخته فیبـر:

 تخته فیبر از عناصر کشیده و باریک چوبی (فیبر) یا سایر الیاف غیر چوبی و مواد لینگو سلولزی مانند ساقه گندم، ذرت، نیشکر، … (که بصورت خمیر درآمده اند) و از طریق فشردن تداخل و اتصال بین الیاف (لیگین چوب) یا با افزودن چسب های مصنوعی به دست می آید.

تخته فیبرها بر حسب دانسیته (جرم مخصوص) به سه دسته تخته فیبر سبک یا عایق (LDF ) تخته فیبر نیمه سخت (MDF  ) و تخته فیبر سخت (HDF ) تقسیم می شوند.

ام دی اف مخفف واژه ( Medium Density Fibreboard) تخته فیبر با دانسیته متوسط است که جزو فرآورده های چوبی محسوب می شود. ام دی اف نوعی تخته فیبر است که به روش خشک تولید می گردد. دانسیته آن بین ۶۵۰ تا ۸۰۰ کیلوگرم بر متر مکعب است.

 

 

تفاوت فیبـر LDF , MDF , HDF

LDF : Low   Density  Fiberboard

LDF با وزن مخصوص ۶۵۰-۵۵۰ کیلوگرم بر متر مکعب جهت استفاده در مواردی که

نیاز به استحکام بالا وجود ندارد عرضه می شود. (ساخت پروفیل های تزئینی، ساخت غرفه های نمایشگاهی و …)

LDF در صنعت درب به دلیل وزن مخصوص پایین کاربردی ندارد.

MDF : Medium  Density  Fiberboard

MDF نوعی تخته فیبر است که چگالی آن بین ۸۰۰-۶۵۰ کیلوگرم بر متر مکعب می باشد.

بنابراین وقتی ما از MDF سخن می گوییم منظور همان فیبر است. و به عنوان مثال آنچه در ساخت کابینت های آشپزخانه از آن استفاده می شود در اصل  MDFروکش ملامینه و یا با روکش های دیگر می باشد که به طور خلاصه همه انها را  MDFمی نامند.

HDF : High  Density Fiberboard

با بیشتر کردن میزان فیبر، چسب و فشار در حین  تولید، ورق های سنگین تری با چگالی بالای ۸۰۰ کیلوگرم بر متر مکعب تولید می شود. افزایش چگالی فیبر علاوه بر افزایش اسحکام، قابلیت های ماشین کاری و سطح سازی (رنگ و روکش) را افزایش خواهد داد.

موارد استفاذه ار فیبرهای سنگین عبارتند از: روکش های درب، کف پوش ها، پله ها، قفسه های صنعتی، میز کار و …

 

تخته فیبـر:

صفحاتMDF  پر مصرف ترین تخته فیبر در صنعت چوب است، که بصورت خام (بدون روکش) یا روکش شده طبیعی یا مصنوعی مورد استفاده قرار می گیرد.

صفحات MDF  از ضخامت ۳ تا ۸۰ میلی متر تولید می شود.

 

 

تخته تراشه OSB) ORIENTED STRAND BOARD) :

تختـه های OSB از چند لایـه تراشه های چوب جهت دار شده، بعلاوه چسب، و با کمک فشار و گرمای پرس تولید می شوند.

این صفحه ها عموما در ابعاد ۱۲۲۰*۲۴۴۰ میلی متر و با ضخامتهای ۶ تا ۲۵ میلی متر و به صورت ۳ لایه ساخته می شوند.

از این تخته ها می توان برای عایق و پوشش دیوارها، فرش کردن وکف سازی، صنعت مبلمان، روکش سقف ها و سقف سازی، اتصالات نوین، بسته بندی ماشین آلات، بدنه خودروها، بدنه کانتینرها،… استفاده کرد.

 

 

 

چوب پلاستیک (wood plastic composite):

کامپوزیت های چوب پلاستیک (wood plastic composite) که امروزه به اختصار WPC نامیده می شوند کامپوزیت هایی هستند که از ترکیب الیاف چوب، پلاستیک و ترموپلاستیک ها و نوعی آرد مخصوص ساخته می شوند.

play wood  نوع بسیار جدیدی از این محصولات می باشد.

از مزایای این کامپوزیت ها مقاومت در برابر قارچ ها و حمله حشرات، جذب رطوبت بسیار پایین، مقاومت در برابر تغییرات شیمیایی، رنگ پذیری مناسب و… می باشد. این کامپوزیت ها به شکل پروفیل و با صفحات تو پر یا توخالی تولید و از آن در ساخت صفحات رویه کابینت (تاپس)، پروفیل های در و پنجره، ساختمان سازی (نمای ساختمان، نرده، سقف کاذب، کفپوش و… ) خودروسازی (وسایل تزیینی داخلی)، دکوراسیون، راه آهن، کشتی سازی و مبلمان فضای باز (نیمکت ، گلدان ، آلاچیق و … ) استفاده می شود.

 

 

روکش:

 

امروزه اکثر صفحات فشرده در جهان بصورت روکش شده یا بعبارت بهتر روسازی شده مصرف می شوند. این روسازی ها شامل انواع روکشهای طبیعی (چوبی) و مصنوعی و رنگ و لاک های مختلف است.

روکش به لایه ای نازک از چوب یا مواد مصنوعی گفته می شود که برای زیبا سازی و پوشش صفحات فشرده چوبی استفاده قرار می گیرد.

در یک طبقه بندی کلی روکش ها به دو دسته طبیعی و مصنوعی تقسیم می شوند.

 

 

روکش طبیعی(چوبی):

معمولا چوب های با نقوش زیبا و بدون عیب را به علت قیمت زیاد، به لایه های نازکی تبدیل می کنند که به آنها روکـش می گوییم. روکش های طبیعی طی فرآیند خاصی تولید میشوند؛ در واقع پس از پخت با آب داغ یا بخار آن را با روش های مختلفی (کاردی، لوله بری، اره ای، محوری) به روکش تبدیل می کنند.

اغلب از گونه های پهـن برگ روکش تهیه می شوند، اما از چوب های سوزنی برگ نیز این امکان وجود دارد، ولی مصرف کمتری دارند. از روکش های چوبی برای روکش کردن انواع اوراق فشـرده چوبی مانند خرده چوب، تخته چند لایه، تخته فیبـرها (MDF) و … استفاده می شود.

روکش مصنوعی:

روکش های مصنوعی یک یا چند لایه ورق از جنس کاغذ یا پلاستیک هستند، که با لایه چسب و مواد حفاظتی، تقویت شده و برای پوشش فرآورده های چوبی(تخته خرده چوب، فیبر، …) بکار می روند.

روکش های مصنوعی در دو نوع کاغذی و مواد ترموپلاستیک تولید می شوند.

انواعی از پرمصرفترین روکش ها در ایران را باختصار توضیح میدهیم.

روکش های کاغذی paper Foil:

  • روکش ملامینه
  • روکش های Finish Foil (لترون)
  • لامینت ها (روکش HPL، CPL و…)

روکش با مواد ترموپلاستیک:

  • روکش پلی وینیل کلراید PVC
  • روکش های ورق اکریلیک

روکش های کاغذی paper Foil:

روکش های ملامینه:

روکش ملامینه از کاغذ های تزیینی (دکوری) آغشته به چسب ملامین فرم آلدهید (MF) ساخته می شود. دارا بودن تمام امکانات تزیینی و نیز مقاومت مناسب روکش ملامینه در برابر رطوبت، گرما، سایش و … دامنه وسیعی از کاربرد های متنوع برایMDF   و تخته خرده چوب با روکش ملامینه را به وجود آورده است.

این نوع روکش پرکاربردترین نوع روکش در جهان است.

 

روکش های Finish Foil  (لترون):

این نوع روکش در سال ۱۹۶۳ میلادی توسط یک شرکت آلمانی فعال در صنعت کاغذ اختراع شد و به سرعت در صنایع چوب و مبلمان جای خود را باز نمود بطوری که امروزه بالاترین مصرف را در بین دیگر انواع روکش بخود اختصاص داده است

نوع روکش از کمترین دوام و مقاومت در برابر سایش، ضربه، گرما، رطوبت و … برخوردار است. از این روکش علاوه بر پوشش سطوح اوراق MDF و تخته خرده چوب برای ساخت نوار لبه ساده پشت چسب دار و… استفاده می شود.

لترون نام یکی از تولیدکنندگان مشهور این نوع روکش است.

لامینت ها (روکش HPL،CPL ):

با اسم اختصاریhigh pressure laminate)HPL ) ورقه ای است با انعطاف پذیری کم (در ضخامت های۰/۷ تا ۱/۵ میلی متر) و مرکب از چندین لایه (کاغذ کرافت، کاغذ دکوراتیو، ورقه های رنگی) که تحت تاثیر گرما و فشار به هم می چسبند. روکش های HPL در برابر عوامل مختلف مانند گرما، رطوبت، عوامل بیولوژیکی، مواد شیمیایی، خش و سایش و ضربه مقاوم است و می توان آن را به راحتی و به دفعات زیاد با آب و مواد پاک کننده تمیز کرد.

این نوع  لامینت (روکش) در تمام موارد مانند HPL است با این تفاوت که در پرسهای غلطکی پیوسته و بصورت رول تولید می شود و انعطاف پذیری آن کمی بیشتر از HPL است.

هم اکنون در کشورهای پیشرفته بخاطر مسائل محیط زیستی کمتر از HPL استفاده می شود و استفاده از روکش CPL مرسوم است.

ضخامت روکش CPL بین ۰/۴ تا۰/۸ میلی متر است.

روکش های ترموپلاستیک:

روکش های پلی وینیل کلراید (PVC):

این نوع روکش های از مواد گرمانرم (ترموپلاستیک) ساخته شده که در اثر گرما تغییر شکل داده و انعطاف بسیار بالایی دارند. این نوع روکش زیبایی روکش های HPL و ملامینه را ندارد، و در برابر گرما مطلقا مقاوم نیست؛ اما مقاومت آن در برابر رطوبت، بستگی به چسب مصرفی دارد که چسباندن آن استفاده می شود.

از این روکش در سطوح ابزار خورده که دارای اختلاف سطح عمیق با انحناهای متعدد است استفاده می شود.

روکش اکریلیک:

با قابلیت انعطاف زیاد، که از آن برای روکش کردن سطوح ابزار خورده، لبه های فرم دار و فرز خورده استفاده می شود.

 

شناخت انواع چوب و کاربرد آن (بخش اول)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *