تختههای چوبی یا چوب فرآوری شده یکی از مهمترین مواد در صنایع مختلف و به خصوص دستگاه برش ام دی اف شناخته میشوند. به دلیل ویژگیهای مختلفی که این تختهها دارند از آنها برای ساخت کابینت، مبلمان، کفپوش و … استفاده میشود. این تختهها از نظر جنس و شکل ظاهری، انواع گوناگونی دارند.
رایجترین انواع تختههای چوبی شامل تختهها ی سه لا، MDF، تخته خرده چوب (نئوپان)، HDF و تخته OSB است که از نظر ترکیبات، چگالی و کیفیت با هم تفاوتهایی دارند و به همین دلیل برای کاربردهای مختلفی مورد استفاده قرار میگیرند.
به عنوان مثال، تختههای سه لا برای مبلمان، کابینت و کفپوش ایدهآل هستند، در حالی که MDF برای ساخت کمد، میز و کابینت بیشتر استفاده میشود و نئوپان برای قفسهبندی کاربرد دارد. هرکدام از این تختههای چوبی مزایا، معایب و کاربردهای مخصوص به خود را دارند. در این مقاله نگاه دقیقتری به انواع تخته چوب انداخته و ویژگیهای منحصر به فرد هر کدام را مورد بحث قرار میدهیم.
انواع تخته چوب
در این مقاله 5 نمونه از مهمترین انواع تخته چوب را به شما معرفی میکنیم. قبل از هرچیز، در جدول زیر ویژگیهای مهم هر کدام از این 5 مدل تخته چوب را مشاهده کنید:
1. تخته سه لا (Plywood)
تخته سه لا، سه لایی یا سه لایه، یک نوع چوب معمولی است که از چسباندن برشهای نازک چوب روی هم به وجود میآید. سه لایه بودن این تخته به دوام و انعطافپذیری بالای آن کمک کرده و در نتیجه مادهای همه کاره برای کاربردهای مختلف ارائه میدهد.
تختههای سه لا دارای درجههای مختلف از A تا D هستند و در اندازه و ضخامتهای مختلفی تولید میشوند. یکی از ویژگیهای تعیین کننده در انتخاب تخته سه لا، نسبت قدرت به وزن آن است.
این قابلیت باعث شده تخته سه لا ویژگیهایی مانند مقاومت بیشتر در برابر تاب خوردگی، ترک خوردگی و شکستن داشته باشد و در عین حال از چوب معمولی سبکتر و قدرتمندتر باشد. به همین دلیل تخته سه لا به عنوان یک ماده ایدهآل برای ساخت کفپوش، مبلمان و جکهای نجاری شناخته میشود.
انواع تخته سه لا
انواع مختلفی از تخته سه لا وجود دارد که هر کدام ویژگیها و کاربردهای منحصر به فردی دارند. در زیر برخی از رایج ترین انواع تخته سه لا معرفی شده است:
-
تخته سه لای چوب نرماین نوع تخته معمولاً از درختان چوب نرم مانند کاج، صنوبر و سدر ساخته میشود و اغلب در ساخت و ساز و تولید مبلمان پیشرفته مورد استفاده قرار میگیرد.
-
تخته سه لای چوب سختبرای این مدل از درختان چوب سخت مانند بلوط، افرا و توس، استفاده شده که اغلب برای ساخت مبلمان و کابینت کاربرد دارد.
-
تخته سه لای ساختمانیاز این نوع تخته سه لا برای استفاده در پروژههای ساختمانی و مهندسی، کاربرد دارد و گونهای با دوام و استحکام بالاست.
-
تخته سه لای دکوراتیواین نوع تخته، با روکشی تزئینی پوشانده شده تا ظاهری جذابتر داشته باشد. از این نوع تخته معمولاً برای پوشش دیوارهای داخلی و ساخت مبلمان استفاده میشود.
-
تخته سه لای دریایینوعی تخته سه لای چوب سخت است که به طور ویژه برای مقاومت در برابر آب و رطوبت طراحی شده و آن را به انتخابی ایدهآل برای کاربردهای خارج از خانه مانند قایقسازی تبدیل میکند.
درجه بندی تخته سه لا
همانطور که گفته شد این مدل در درجههای A تا D تولید و روانه بازار میشوند. در زیر ویژگی هر کدام از این درجهبندیها را بیان میکنیم.
-
درجه Aبا کیفیتترین تخته سه لاییست که تولید میشود. این نوع تخته سه با سطحی صاف و بدون عیب و نقص دارد و برای ساخت مبلمان و کابینتهای با کیفیت بسیار بالا استفاده میشود.
-
درجه Bدارای برخی ایرادات قابل مشاهده مانند گرههای چوب یا تغییر رنگ در بخشهایی از چوب است. اما با این حال، این تخته سه لا هم برای ساخت مبلمان مورد استفاده قرار میگیرد.
-
درجه Cدارای عیوب قابل مشاهدهتری نسبت به درجه B است؛ مثلاً میتوان گرهها و ترکهایی روی چوب مشاهده کرد. از این تختهها برای ساخت قطعاتی که ظاهر آن خیلی اهمیت ندارد استفاده میشود.
-
درجه Dکم کیفیتترین تخته سه لای موجود است که دارای عیوب قابل مشاهده در هر دو طرف بوده و به طور کلی در ساخت و ساز و سایر کاربردهایی که ظاهر آن مهم نیست استفاده می شود.
مزایای تخته سه لا
- به دلیل ساختار لایهای، از چوبهای طبیعی قویتر است.
- در اندازه و ضخامتهای مختلف متناسب با نیازهای مختلف ساخته میشود.
معایب تخته سه لا
- قیمت بالاتری در مقایسه با سایر انواع تختههای چوبی دارد.
- کاملاً ضد آب نیست.
2. تخته ام دی اف (MDF)
ام دی اف (MDF) نوع دیگری از تخته چوب است که از تبدیل بقایای چوب سخت یا نرم و تبدیل آن به الیاف چوب ساخته شده است. این الیاف با موم و چسب اپوکسی و تحت دما و فشار بالا ساخته میشوند و به همین دلیل دوام و مقاومت زیادی دارند.
از تخته ام دی اف برای ساخت مبلمان، کابینت، کمد، میز و … استفاده میشود. همچنین میتوان در ساخت بخشهای چوبی داخل خانه مانند پنلهای دیواری هم از این تخته استفاده کرد. تخته MDF نسبت به چوب طبیعی یا تخته سه لا، گزینه ارزانتری محسوب میشود.
سطح صاف و یکنواخت این نوع تخته، به شما اجازه میدهد آن را رنگآمیزی کرده و به شکل دلخواه خود در آورید. البته باید به این نکته توجه داشته باشید که به اندازه چوب طبیعی یا تخته سه لا مقاوم نیست. بنابراین اگر به خوبی با چوبهای دیگر یا فلز پشتیبانی نشود، ممکن است به مرور زمان دچار افتادگی یا تاب خوردگی شود.
انواع تخته MDF
تختههای ام دی اف MDF از مواد چوبی باقیمانده از چوب سخت و چوب نرم مانند چوب درختان کاج، صنوبر و اکالیپتوس میشود. این تخته در دو نوع اصلی وجود دارد؛ ام دی اف استاندارد و ام دی اف مقاوم در برابر رطوبت.
- ام دی اف استاندارد برای مصارف داخلی ایدهآل است و اغلب برای تولید مبلمان، کابینت و طراحیهای تزئینی استفاده میشود.
- ام دی اف مقاوم در برابر رطوبت دارای خواص ضد آب است که آن را گزینه بهتری برای مناطق مرطوب مانند آشپزخانه و حمام میکند. همچنین این نوع MDF برای کاربردهای خارج از خانه مانند مبلمان در فضای باز و کارهای تزئینی هم استفاده میشود.
مزایای تخته MDF
- استحکام و دوام بالایی دارد و مانند چوب معمولی عیبهایی مانند گره روی آن دیده نمیشود.
- از دیگر محصولات چوبی مقرون به صرفهتر است.
- به راحتی میتوان آن را برش داده و به شکلهای مختلف در آورد.
معایب تخته MDF
- اگر به درستی مهر و موم نشود، مستعد آسیب دیدگی در برابر رطوبت است.
- در صورت آسیب دیدگی یا فرورفتگی، تعمیر آن مشکل است.
- به اندازه چوب طبیعی قوی نیست.
3. تخته HDF (تخته فیبر چگالی بالا)
تخته HDF نوعی محصول چوبی مهندسی شده است که از الیاف چوب تحت فشار و دمای بالا با چسب اپوکسی ساخته می شود. این تخته شباهت زیادی به MDF دارد اما به دلیل فشار زیاد استفاده شده در هنگام ساخت، چگالی بالاتری نسبت به MDF دارد. همین موضوع مقاومت HDF را افزایش داده و کمتر در معرض تاب خوردگی یا شکستگی قرار میگیرد.
این تخته کاربردهای مختلفی دارد. از این نوع تخته به دلیل مقاومت بالایی که در برابر فشار و وزن زیاد دارد اغلب به عنوان کفپوش یا ساخت مبلمان با کیفیت بالا استفاده میشود و نسبت به MDF مقاومت بالاتری در برابر آب داشته و برای استفاده در حمام و آشپزخانه مناسبتر است.
در حالی که HDF و MDF در شکل ساخت و کاربرد شباهتهای زیادی به هم دارندُ اما چگالی آنها با هم فرق دارد و همین موضوع کافیست تا قیمت تخته HDF بیشتر از MDF شود. تختههای HDF در انواع گوناگونی مانند استاندارد، مقاوم در برابر رطوبت و مقاوم در برابر آتش تولید میشوند.
4. تخته نئوپان (تخته فیبر با چگالی کم)
تخته خرده چوب یا نئوپان یک نوع مقرون به صرفه از محصولات چوبی است که از چسباندن خرده چوب با رزین یا چسب چوب تحت فشار و حرارت ساخته میشود. به دلیل قیمت ارزان و تطبیقپذیری بالایی که نئوپان دارد از آن به طور گسترده در ساخت مبلمان استفاده میشود.
نئوپان در مقایسه با انواع دیگر تختهها، چگالی کمتری داشته و در صورت قرار گرفتن در معرض رطوبت، ورم کرده یا شکل ظاهری خود را از دست میدهد. با این حال، به دلیل قیمت مقرون به صرفهای که دارد، به یکی از محبوبترین نوع تختهها برای اجرای پروژهها با کمترین هزینه تبدیل شده است.
مزایای تخته نئوپان
- در مقایسه با سایر انواع تختههای چوبی مهندسی شده، ارزانتر است.
- سطح صافی دارد که برای رنگ آمیزی و لمینت ایده آل است.
- می تواند از مواد بازیافتی ساخته شود.
معایب تخته نئوپان
- دوام کمتری نسبت به سایر محصولات چوبی دارد؛ به راحتی میشکند.
- رطوبت را به سرعت جذب میکند.
5. تخته OSB (تخته رشتهای جهتدار)
تخته OSB آخرین نوع تخته چوبیست که در این مقاله معرفی میکنیم. این تخته از فشردهسازی و چسباندن رشتهها و تراشههای چوب به یکدیگر ساخته میشود. این رشتهها و تراشهها معمولاُ از ضایعات چوب انتخاب شده و در جهت خاصی چیده میشوند تا استحکام تخته بیشتر شود.
در نهایت با استفاده از یک لایه چسب یا رزین سطح آن را میپوشانند و تحت فشار و دمای بالا قرار میدهند تا رشتهها به هم بچسبند.
این نوع تخته از همه تختههایی که تاکنون معرفی کردیم ارزانتر است و البته استحکام خوبی هم دارد. از OSB بیشتر به عنوان روکش برای دیوارها، سقفها، کفها و سایر کاربردهای نجاری استفاده میشود.
جهتگیری خاص رشتههای چوب در این تخته به استحکام و مقاومت بیشتر ان در برابر شکسته شده یا تاب خوردن کمک میکند. علاوه بر این، به دلیل استفاده از ضایعات چوب در ساخت این تخته، قیمت مقرون به صرفهتری دارد.
تخته OSB بر اساس کیفیت آن درجهبندی میشود. سیستم درجهبندی شامل چهار درجه است که از 1 تا 4 شماره گذاری شدهاند که هر درجه نشاندهنده سطح متفاوتی از کیفیت است.
OSB درجه 1 بالاترین کیفیت را داشته و برای استفاده در کاربردهای سخت مانند روکش سازه مناسب است. در حالی که OSB درجه 4 پایینترین کیفیت را دارد و معمولاً در کاربردهای غیر ساختمانی مانند بستهبندی استفاده میشود.
انواع تخته OSB
تختههای OSB از نظر نوع ساخت به دستههای زیر تقسیم میشوند:
-
استاندارداز این نوع تخته OSB برای پوشش سقف، کف و پوشش دیوار استفاده میشود.
-
زبانه و شیاراز این نوع تخته OSB با طراحی زبانه و شیارهایی که محکم به هم میپیوندد و آن را برای کفسازی و زیرسازی ایدهآل میکنند استفاده میشود.
-
مقاوم در برابر رطوبتاین نوع OSB با روکشها یا رزینهای مخصوصی پوشانده شده تا در برابر آب و رطوبت مقاومت بالاتری داشته باشد.
-
مقاوم در برابر آتشاین مدل از تخته OSB با مواد شیمیایی خاصی پوشانده شده که در برابر حرارت و آتش مقاوم هستند.
-
ساختمانیاین مدل تخته OSB به گونهای طراحی شده که از استحکام و سختی بالایی برخوردار است و برای استفاده در کاربردهایی که یکپارچگی اهمیت زیادی دارد مانند دیوارها و سقف استفاده میشود.
مزایای تخته OSB
- جایگزین مقرون به صرفهای برای تخته سه لا محسوب میشود.
- با محیط زیست سازگاری دارد زیرا از درختان با قطر کوچک و ضایعات چوب ساخته میشود.
- به دلیل ساختار لایهای، مقاومت بالایی دارد.
معایب تخته OSB
- مستعد آسیب رطوبت و تورم است.
- به دلیل سطح ناهموار و تراشه های چوبی قابل مشاهده، مانند سایر انواع تختهها از نظر زیباییشناسی خوشایند نیست.
خرید ماشین آلات مخصوص کار با انواع تخته چوب
برش انواع تختههای چوب کار حساس و ظریفی است. برشهای اشتباه و استفاده از ابزارهای معمولی میتواند آسیبهای جبران ناپذیری به تختهها بزند. به همین دلیل باید از ماشین آلات نجاری برای کار با تختهها استفاده کرد. چون هر تخته برای کار خاصی و در شرایط استفاده با ماشین آلات خاصی قابل استفاده هست. مثلاْ از انواع مختلف MDF برای ساخت میز، کمد، درب و پنجره استفاده میشود که در اکثر آنها دورکن چوب و دیگر ماشین آلات نجاری مثل دستگاه اره نواری، دستگاه فرز میزی و دیگر ماشین آلات کاربرد دارند.
بعد از این مراحل هم لبه چسبانی میشوند که پای انواع دستگاه لبه چسبان به تولید محصول باز میشود تا در نهایت محصول قابل توجهی برای بازار تولید شود. گروه صنعتی آریو طیف وسیعی از این ماشین آلات را در مدلهای اروپایی و آسیایی وارد بازار ایران کرده که کار با انواع تخته چوب را راحتتر میکند و از پشتیبانی فنی هم برخوردارند. فقط کافی است تصمیم خودتان را برای حضوری قدرتمند در بازار بگیرید، سپس به نقطه خرید و درآمد زایی میرسید.
