کاج یکی از محبوبترین چوبهای دنیای ماشین آلات نجاری است که معمولاً در انواع پروژههای نجاری مورد استفاده قرار میگیرد. این چوب در عین داشتن وزن سبک، استحکام بسیار بالایی دارد.
درخت کاج در مناطق زیادی رشد میکند و جزء درختانی با چوب نرم محسوب میشود. درواقع اکثر نجاران چوب درخت کاج را نرمتر از چوبهای سخت میدانند. این موضوع باعث شده تا برخی افراد که قصد استفاده از چوب کاج در پروژههای سنگین دارند، در مورد سختی آن کنجکاو شوند. تحقیقات نشان میدهد، کاج چوب سختی نیست و انواع مختلف آن درجه نرمی متفاوتی دارند. مثلا درجه سختی کاج زرد بیشتر از کاج سفید است.
در ادامه این مقاله همراه ما باشید تا درباره سختی چوب کاج و این که آیا کاج از چوبهای سخت بهتر است یا خیر، صحبت کنیم.
معرفی چوب کاج
برای درک بهتر میزان سختی چوب کاج بهتر است ابتدا یک نمای کلی از چیستی این چوب داشته باشید. چوب کاج نوعی چوب نرم است که از درختان مخروطی همیشه سبز به دست میآید و در صنعت چوب به خصوص تولید مبلمان محبوبیت زیادی دارد.
چوب درخت کاج همیشه مورد علاقه تولیدکنندگان محصولات چوبی بوده است. درواقع این نوع چوب نه تنها به دلیل فراوانی بلکه به دلیل داشتن ویژگیهای خاص نسبت به چوبهای سخت مورد توجه قرار میگرفت. در ایران از این چوب به طور گستردهای برای ترمو وود یا همان ایجاد نمای ساختمان و به خصوص تیرکها، نوارها، و ساختارهای مختلف ساختمانی مورد استفاده قرار میگیرد.
از چوب کاج در ساخت مبلمان منزل و اداری هم استفاده میشود که به خاطر زیبایی طبیعی و دوام نسبتاً خوبی که دارد مورد استقبال گسترده قرار گرفته که البته قیمت مقرون به صرفه این چوب هم مزید بر علت است.
ویژگی چوب درخت کاج
اگر تاکنون با چوب کاج کار کرده باشید، خوب میدانید رایحه تازه و صمغ این چوب فراموش نشدنی است. نرمی کاج به شما اجازه میدهد تا طرحهای پیچیده را به آسانی روی چوب اجرا کنید. اما این ویژگی میتواند معایبی داشته باشد.
اگر از ابزار اشتباهی استفاده کنید یا یکی از ابزارها روی چوب بیفتد باعث ایجاد فرورفتگی میشود که به خوبی یادآور نرمی و ظرافت چوب کاج است. با این حال نمیتوان به سادگی از زیبایی و تطبیقپذیری چوب کاج دست کشید.
چوبهای درخت کاج تراکئید (سلولهای مسئول انتقال آب) فراوانی دارند. از همینرو اگر این چوب را زیر میکروسکوپ نگاه کنید، محال است بتوانید منافذی روی آن پیدا کنید. این ویژگی اصلیترین دلیل تمایز کاج نسبت به چوبهای سخت است.
- ویژگیهای چوب کاچ عبارتاند از:
- این چوب دارای طیف رنگ قهوهای روشن تا قهوهای مایل به قرمز است.
- رنگ آن با افزایش سن درخت به دلیل تابش نور خورشید و اثرات محیطی تیرهتر میشود.
- کنده کاری و برش روی چوب کاج بسیار ساده است.
- چوب کاج به راحتی لکهدار میشود و باید روی آن پرداخت رنگ انجام داد.
- با وجود سختی پایین کاج میتوان از آن برای ساخت مبلمان فضای باز استفاده کرد.
- برش چوب، سوراخ کاری و اره کردن کاج با ابزارهای دستی و معمولی نجاری آسان است.
- مقاومت چوب کاج در برابر رطوبت پایین است و به راحتی پوسیده میشود.
انواع کاجها
خوب است بدانید همه کاجها با نرمی یکسانی رشد نمیکنند. مثلا گونه خاصی از چوب درخت کاج میتواند با استحکام و دوام برخی چوبهای سختی رقابت کند.
گونه های تجاری شناخته شده کاج که رتبه پایینی در مقیاس سختی دارند عبارت اند از:
- کاج سفید شرقی
- کاج قندی
- کاج سفید غربی
برای مثال طیفی را تصور کنید که یک طرف آن چوب سخت بالسا با مقیاس 100 پوند و سمت دیگر، قهرمان چوبهای سخت و سنگین یعنی چوب Lignum Vitae با مقیاس 4500 قرار دارد. اکثر چوبهای کاج جایی در وسط این طیف هستند که کاج سفید شرقی با 380 پوند وزن بهترین نمونه برای این مقیاس است.
کاربرد رایج چوب کاج
این چوب کارایی بالایی دارد و معمولا برای پروژههای مختلف نجاری استفاده میشود. ابزارهای نجاری باید به خوبی تیز باشند تا حین برش چوب کاج از خرد شدن آن جلوگیری شود.
رایجترین کاربرد کاج عبارت است از:
- مبلمان داخلی و خارجی
- دربها
- قاب پنجره
- کفپوش
- سقفسازی
- ساخت آشیانه پرنده
- نردهها
- کابینت
- چارچوب تخت
- تخته سه لا
- ساخت جعبه
- عرشه
روش سنجش سختی چوب کاج
حال که میدانید کاج چه نوع چوبی است میتوانیم به موضوع اصلی مقاله یعنی سختی چوب کاج بپردازیم. کاج در مقایسه با اغلب چوبهای سخت و برخی چوبهای نرم، میزان نرمی بیشتری دارد. این چوب معمولا از درختان مخروطی همیشه سبز سدر، صنوبر داگلاس و صنوبر به دست میآید. نرمی بسیار زیاد این نوع چوب باعث شده تا کار با آن بسیار ساده باشد.
برای سنجش سختی چوب از روش استاندارد تست سختی جانکا (Janka) استفاده میکنند. این تست با در نظر گرفتن شنوایی و عدم مقاومت چوب محاسبه میشود. اگر چوب دارای مقاومت سایشی و پارگی بالایی باشد، به معنی بالا بودن سختی جانکا آن است.
در پروژههای معمولی نجاری معمولا از سه گونه اصلی چوب کاج استفاده میکنند. این گونههای کاج با توجه به رتبهبندی سختی جانکا عبارتاند از:
- درجه سختی کاج قندی 380 جانکا پوند است. (1690 N)
- درجه سختی کاج سفید 380 جانکا پوند برف است. (1690 نیوتن)
- درجه سختی کاج زرد 870 جانکا پوند است. (3870 نیوتن)
همان طور که در مقادیر تست سختی جانکا مشاهده میکنید، کاج زرد به طور قابل توجهی سختتر از کاج سفید و کاج قندی است. از همینرو میتوان کاج زرد را برای پروژههای نجاری سخت و متراکم استفاده کرد.
مزایای استفاده از چوب کاج در نجاری
مهمترین مزیت این چوب عبارت است از:
- چوب کاج به دلیل داشتن سلولهای تراکئیدی، هیچ ساختار منفذی قابل مشاهدهای به عنوان چوب سخت ندارد.
- چوب درخت کاج مانند سایر چوبهای نرم دارای دانههای سبک است.
- اگر چه چوب کاج به طور قابل توجهی نرم است و چگالی کمی دارد اما از ثبات ابعادی خوبی برخوردار است.
- کار با چوب درخت کاج به دلیل نرمی آن آسان است.
- چول کاج را میتوان بدون خرد شدن به راحتی تراش داد.
- به آسانی میتوانید طرح مورد نظر خود مانند اشکال دایره شکل را روی چوب درخت کاج اجرا کنید.
معایب چوب درخت کاج چیست؟
مهمترین ایراد این چوب مقاومت ضعیف آن در برابر پوسیدگی است. از طرفی چوب کاج به دلیل نرم بودن به راحتی فرو میرود و ممکن است در اثر تحمل فشار نیروی زیاد بشکند. با این حال بسیاری از معایب چوب کاج را میتوان به راحتی با پرداخت مناسب و شرایط نگهداری مطلوب برطرف کرد.
بررسی سختی کاج در مقایسه با چوبهای دیگر
حال که با سختی چوب درخت کاج آشنا شدید، بیایید نگاهی به سختی آن در مقایسه با سایر چوبهای محبوب بیندازیم:
همان طور که در جدول مشاهده میکنید چوب کاج به طور قابل توجهی از سایر چوبها نرمتر است اما سختی بیشتری نسبت به سدر سفید و آسپن دارد. این ویژگی باعث شده تا برش چوب کاج برای مبتدیان در زمینه نجاری راحت باشد.
آیا کاج بهتر از چوب سخت است؟
کاج از چوبهای سخت بهتر است اما این بهتر بودن از لحاظ سختی نیست بلکه ویژگیهایی مانند کارایی زیاد، وزن سبک و استحکام بالا آن را به چوبی کاربردی تبدیل کرده است.
معمولا مبلمان با کیفیت را از چوبهای سخت میسازند و چوب کاج را بیشتر برای درب، کابینت و سایر کارهای چوبی داخلی یا خارجی با کیفیت مطلوب استفاده میکنند.
از طرفی چوب درخت کاج در دسترستر از سایر گونههای چوب سخت است و قیمت مناسبتری دارد. با این حال یادتان باشد چوب کاج چگالی و سختی ضعیفی دارد، بنابراین برای پروژههای نجاری که به دستگاه و تحمل نیرو بالایی نیاز دارند، مناسب نیست.
به طور کلی سختی کاج در مقایسه با سه چوب محبوب به شرح زیر است:
- کاج زرد (870 پوند) از صنوبر (540 پوند) سختتر است اما کاج قندی (380 پوند) و سفید (380 پوند) نسبت به صنوبر نرمتر هستند.
- چوب کاج از سرو هم سختتر است. درواقع گونههای مختلف سرو مانند قرمز غربی (350 پوند) و سفید (320 پوند) از گونه مختلف کاج نرمتر هستند.
- بلوط قرمز (1290 پوند) و بلوط سفید (1360 پوند) سختتر و متراکمتر از چوب کاج هستند و استحکام بسیار زیادی دارند.
چوب کاج چقدر قوی است؟
در بین چوبهای نرم، چوب درخت کاج قویتر است اما به دلیل نرمی و چگالی پایین نسبت به چوبهای سخت ضعیفتر شناخته میشود. با این حال استحکام عالی این چوب در مقایسه با سایر چوبهای نرم باعث شده تا دوام بالایی داشته باشد.
درواقع باید بگوییم استحکام فشاری و مقاومت خمشی چوب کاج به طور قابل توجهی از اکثر چوبهای نرم و برخی چوبهای سخت بیشتر است. در جدول زیر میتوانید مقاومت فشاری و خمشی گونههای مختلف کاج را مشاهده کنید:
با توجه به جدول بالا میتوان گفت چوب کاج در مقایسه با چوبهای سرخ، شوکران، صنوبر و سرو قویتر است. این استحکام بالا باعث میشود تا ثبات ابعادی خوبی داشته باشد و در صورت نگهداری مناسب، بتوانید چندین دهه از آن استفاده کنید.
نکاتی برای کار با چوب نرم کاج
کاج به عنوان چوب نرم ویژگیهای خاصی دارد که برای کار با آن باید به نکات زیر توجه کنید:
- ابزار کار شما باید تیز باشد تا از شکستن و مخدوش شدن سطح صاف چوب جلوگیری کند.
- هنگام سوراخ کردن چوب کاج برای جلوگیری از خرد شدن همیشه یک تکه چوب اضافی پشت آن قرار دهید.
- چوب درخت کاج خیلی زود لک میشود، بنابراین برای داشتن سطح یکنواخت از یک نرمکننده چوب استفاده کنید.
- کاج نسبتا راحت خم میشود، برای ایجاد منحنی و شکلهای زیبا کافیست چوب کاج را به کمک بخار خم کنید.
- هنگام میخکاری یا پیچ کردن بهتر است برای جلوگیری از شکافتن چوب کاج ابتدا یک سوراخ پیلوت دریل کنید.
بهترین ماشین آلات نجاری برای چوب کاج کدامها هستند؟
چوب کاج یک چوب نرم با کارایی بالا است که میتوان از آن برای هر پروژه نجاری استفاده کرد. با این حال چگالی پایین این چوب باعث شده تا از چوبهای سخت کمی ضعیفتر باشد، از همینرو برای برش یا ایجاد سوراخ روی آن باید از ابزار مخصوص کمک بگیرید که مهمترین آنها اره نواری چوب است که بین نجاران به اره فلکه هم شهرت دارد.
دستگاه رنده گندگی دومین دستگاه محبوب نجاران برای کار با چوب کاج و دیگر چوبهای موجود در بازار ایران است و اگر در پروژه خودتان نیاز به ایجاد قابهای مخصوص داشته باشید، استفاده از دستگاه فرز میزی توصیه میشود. اما یکی از خوشنامترین و البته اقتصادیترین محصولات نجاری موجود در بازار ایران که توانایی رقابت با غولهای اروپایی را دارد، اره نواری BS600 است.
KAWA BS600 به عنوان یکی از قویترینهای بازار ایران به طور ویژه برای بُرشهای سنگین طراحی و توسعه پیدا کرده و دارای فلکه سنگین وزن توپر با قطر 60 سانتی متر است و به لطف موتور قدرتمندی که دارد میتواند الوارهای ضخیم را به راحتی بُرش بزند. این محصول آسیایی با تخفیف و شرایط فروش مناسب به فروش میرسد که برای اطلاع از آن میتواند روی لینک زیر کلیک کنید:
