آیا میدانید تفاوت بین دستگاه کف رنده و گندگی نجاری چیست؟ اگر نه، نگران نباشید! شما تنها نیستید. بسیاری از کسانی که در زمینه نجاری و چوب فعالیت میکنند تفاوت بین کف رند و گندگی را نمیدانند. دلیل آن هم واضح است؛ هر دو دستگاه تقریباً کار مشابهی انجام میدهند.
تصمیمگیری درباره خرید دستگاه کف رند و گندگی نجاری (دوکاره نجاری) کار دشواریست و به نوع نیاز، بودجه و کاری که میخواهید انجام دهید بستگی دارد. در ادامه همه آنچه درباره هر دو دستگاه لازم است بدانید را توضیح میدهیم تا تفاوت دستگاه کف رنده و گندگی نجاری را راحتتر متوجه شوید.
دستگاه گندگی (Jointer) چیست؟
دستگاه گندگی یک نوع ماشین نجاریست که مانند رنده دستی برای صاف کردن سطح چوب استفاده میشود. تفاوتهای زیادی بین رنده دستی و دستگاه گندگی وجود دارد.
سادهترین تفاوت این ابزارها این است که رنده دستی بدون برق کار میکند در حالی که دستگاه گندگی به برق وابسته است. دستگاههای گندگی میزهای ورودی و خروجی دارند که یک تیغه چرخان بین این دو میز نصب شده است. قطعات چوب از روی این تیغه چرخان رد میشوند تا مقادیر کمی از سطح بالا یا پایینی آنها ساییده شده و صاف شود. تفاوت دیگر رنده دستی با دستگاه گندگی در زمان و مهارت است.
افرادی که از رنده دستی استفاده میکنند باید مهارت بالایی داشته باشند تا در مدت زمان کم، سطح چوب را رنده کنند. البته در اکثر مواقع زمان زیادی برای رنده کردن با رنده دستی صرف میشود. همچنین از دستگاههای گندگی برای کارهایی فراتر از رنده کردن چوب هم استفاده میشود.
دستگاه گندگی (Jointer) چه کار میکند؟
دستگاه گندگی چوب برای صاف کردن صفحه چوب و مربع کردن لبههای آن مورد استفاده قرار میگیرد. برای درک بهتر شیوه کار این دستگاه باید سه سطح یک تخته را بشناسید: لبه، سطح و انتهای تخته.
- لبه (Edge): ضلع بلند ولی باریک چوب که در گوشه چوب قرار دارد را لبه میگویند.
- سطح (Face): به عریضترین طرف چوب که بیشتر قابل مشاهده است، سطح یا صورت چوب میگویند.
- انتها (End): به بالا یا پایین تخته که کوچکترین ضلعهای تخته را شامل میشود انتهای چوب گفته میشود.
دستگاه گندگی وظیفه دارد سطوح ناهموار در سه سطح مختلف چوب را به روشهای گوناگون رنده کرده و صاف کند. علاوه بر این، دستگاههای گندگی برای اصلاح عیوب تختههای چوب مانند خمیدگی، تاب یا پیچ خوردگی هم مورد استفاده قرار میگیرند. برای شروع کار با دستگاه گندگی، چوب را روی میز قرار داده و آن را از یه سر وارد بخش رنده کرده و از پس از اتمام فرایند روی میز خروجی دریافت میکنند.
پس از صاف شدن سطح (صورت) چوب، ممکن است لبههای آن آسیب ببیند. به همین دلیل، برای ایجاد لبه صاف، پس از صاف شدن سطح آن، زاویه قرار دادن چوب در دستگاه گندگی را تغییر میدهند تا لبههای چوب روی تیغه دستگاه قرار گرفته و رنده شوند. برای درک بهتر به تصویر زیر نگاه کنید.
یکی از مشکلات دستگاههای گندگی این است که توانایی کنترل ضخامت نهایی تخته را ندارند. به عبارت دیگر با دستگاه گندگی نمیتوانید چند تخته چوب با ضخامت یکسان را خروجی بگیرید. همچنین این دستگاهها نمیتوانند تضمین کنند که لبه دوم دقیقاً موازی با لبه اول چوب در خواهد آمد. بهترین روش برای اطمینان از مسطح بودن چوب و موازی بودن لبهها استفاده از یک صفحه تراش است.
به همین دلیل، بهترین روش برای اطمینان از مسطح و موازی بودن دو سطح (صورت) چوب پس از رد شدن از دستگاه گندگی، استفاده از یک دستگاه کف رنده انجاری است. همچنین برای اطمینان از موازی بودن دو لبه چوب هم میتوانید از اره رومیزی یا دستگاه دورکن چوب کمک بگیرید.
اما پرسشی که ممکن است در ذهن خواننده ایجاد شود این است که چرا صاف کردن سطح و موازی بودن لبههای چوب اهمیت دارد؟ توجه داشته باشید که از این چوبها برای ساخت میز، قفسه، کمد، کابین و سایر لوازم چوبی استفاده میشود. در صورتی که سطح، لبه و انتهای چوبهایی که رنده شدهاند صاف نباشد، ساخت این محصولات با مشکل مواجه شده و محصولی بینظم و کج و معوج نصیب مشتری خواهد شد.
بخشهای مختلف دستگاه گندگی...
هر دستگاه گندگی از 5 بخش زیر تشکیل میشود:
- 1- میز ورودی (Infeed Table)
اولین قسمت از دستگاه گندگی، میز ورودی یا میز تغذیه است. در این بخش دستگاه، چوب روی میز قرار گرفته و به سمت سر کاتر (تیغه) فشار داده میشود تا پس از رنده شدن روی میز خروجی قرار بگیرد. هر چقدر ارتفاع میز ورودی بالاتر از کاتر باشد، میزان برش بیشتر شده و بالعکس.
- 2- میز خروجی (Outfeed Table)
میز خروجی دومین قسمت از دستگاه گندگی است. وظیفه میز خروجی این است که چوب رنده شده را در همان ارتفاعی که وارد دستگاه شده نگه دارد و از صاف بودن آن اطمینان حاصل کند. نکته بسیار مهم این است که میزهای ورودی و خروجی از نظر ارتفاع و طول و عرض با هم مساوی باشند تا تختهای صاف تولید شود.
- 3- محافظ تیغه (Blade Guard)
محافظ تیغه یک پوشش فنری و چرخشی است که روی سر کاتر نصب شده تا از تماس دست اپراتور با تیغههای چرخان محافظت کند. این محافظ پس از ورود چوب روی تیغه کاتر به طرفین حرکت کرده و پس از خروج قطعه از ناحیه برش، به طور خودکار به موقعیت اولیه خود بر میگردد.
- 4- سر کاتر (Cutter Head)
سر کاتر یک قطعه چرخنده است که در زیر محافظ تیغه قرار دارد. کاتر شامل دو یا سه تیغه تیز است که با سرعتی بین 5000 تا 6000 دور در دقیقه میچرخند تا فرایند برش و رنده کردن را به درستی انجام دهند. سر کاتر مهمترین بخش دستگاه گندگی محسوب میشود که تمام برشها از طریق این بخش انجام میشود.
- 5- فنس یا حصار کناری (Fence)
تمام دستگاههای گندگی یک فنس یا حصار کج دارند که معمولاً در زاویه 90 درجه نسبت به میز قرار داده شده تا چوب به این فنس چسبیده و به شکل مستقیم وارد دستگاه شود. البته فنس را میتوان به زوایای مختلفی درآورد تا برشهای اریب روی چوب ایجاد کند.
انواع دستگاه گندگی در نجاری...
به صورت کلی، این دستگاهها در دو مُدل متداول طراحی و تولید میشوند که در ادامه به معرفی آن میپردازیم…
- 1- دستگاه گندگی رومیزی
محبوبترین مدل از دستگاههای گندگی مدل رومیزی آن است. این دستگاهها به دلیل اندازه کوچکی که دارند در محیطهای مختلفی کاربرد دارند. علاوه بر این به راحتی میتوان آنها را جابهجا کرد و فضای کمی را در کارگاه نجاری شما اشغال میکنند. گندگی رومیزی برای افرادی که به قدرت بالایی برای رنده کردن چوب نیاز ندارند مناسب است.
- 2- دستگاه گندگی سبک کابینت
دستگاههای گندگی سبک کابینت که به عنوان گندگی روی زمین هم شناخته میشوند، یک انتخاب محبوب برای نجارهای حرفهای هستن و تقریباً از پس همه کارهایی که یک نجار لازم دارد، بر خواهند آمد. این دستگاهها به دلیل ثابت بودن روی زمین، قدرت بیشتری هم در رنده کردن تختههای چوب بزرگ دارند و بسته به مدل و برند، قابلیتهای متنوعی ارائه میکنند.
مزایا دستگاه گندگی چوب
- به سرعت و به راحتی سطوح را صاف کرده و لبهها را مربع میکند.
- نسبت به استفاده از رندههای دستی به زمان و تلاش کمتری نیاز دارد.
- فنس دستگاه را برای ایجاد لبههای اریب یا مربعی میتوان تنظیم کرد.
- عیوب معمول چوب مانند تاب خوردگی، ورم یا پیچ خوردگی را اصلاح میکند
معایب دستگاه گندگی چوب
- فاقد توانایی کنترل ضخامت نهایی چوب است.
- نمیتوان اطمینان حاصل کرد که لبه دوم با اولی موازی باشد.
- برای تنظیم ضخامت تخته و مربع کردن لبه دوم به ابزارهای اضافی مانند کف رنده و اره رومیزی نیاز دارد.
دستگاه کف رند چیست؟
دستگاه کف رند یکی دیگر از دستگاههای نجاریست که برای صاف کردن و کاهش ضخامت تختههای چوب مورد استفاده قرار میگیرد. به زبان سادهتر، یک کفرند نجاری چوبهای ضخیم را نازکتر میکند. این دستگاه مانند یک رنده دستی کار میکند، اما چند تفاوت اساسی بین آنها وجود دارد.
اولین و البته مهمترین تفاوت آنها در استفاده یا عدم استفاده از برق است. رنده دستی بدون برق کار میکند، ولی دستگاه کف رند به برق نیاز دارد. همچنین دستگاههای کف رند به میز و تیغه برای برش مجهز هستند. غلتکهایی روی میز قرار داده شده که تخته چوب را در مسیر رنده شدن به سمت کاتر و سپس خروجی دستگاه هدایت میکند. نکته بسیار مهم درباره دستگاه کفرند نجاری این است که شما میتوانید با استفاده از آن، ضخامت یکنواختی برای چوب به وجود آورید، در حالی که این کار با استفاده از رنده دستی امکانپذیر نیست.
دستگاه کف رند نجاری چه کاری انجام میدهد؟
دستگاه کف رند نجاری برای انجام کارهای زیر استفاده میشود:
- دو سطح الوار چوب را دقیقاً موازی با هم در میآورد.
- ضخامت چوب را به شکل دقیق کاهش میدهد.
- الوار خشک و محکم را صاف میکند.
همانطور که در بخش قبل هم گفته شده بود، پس از اینکه دو سطح یک چوب توسط دستگاه گندگی صاف شد، باید آن را در دستگاه کف رند نجاری قرار دهید تا دو سطح بالا و پایینی چوب به صورت موازی با هم صاف شوند. این دستگاه شامل کاتر و تیغهّای تیز هست که سطوح چوب را به صورت یکنواخت رنده میکند تا صاف و یک دست شود. همچنین وقتی یک تخته چوب وجوه موازی و منظمی دارد، از دستگاه کف رند نجاری برای کاهش دقیق ضخامت استفاده میشود.
به عنوان مثال، با کمک این دستگاه میتوان دقیقاً به اندازه 1 اینچ ضخامت تمام تختهها را کاهش داد. این ویژگی به خصوص زمانی که پروژه بزرگ با الوارهای متعدد و ضخامتهای تکراری دارید به کار میآید. با وجود تمام مزایایی که دستگاههای کف رند نجاری دارند، نقاط ضعفی هم در آنها میتوان پیدا کرد. این دستگاهها نمیتوانند مشکلات ظاهری چوب مانند تابخوردگی، ورم و پیچ خوردگی را اصلاح کنند. به همین دلیل ابتدا باید در دستگاه گندگی قرار داده شوند و سپس برای بقیه مواردی که اشاره کردیم، از کف رند استفاده کنید.
بخشهای مختلف دستگاه کفرند نجاری...
- 1- میز ورودی (Infeed Table)
میز ورودی یا میز تغذیه، بخش ابتدایی دستگاه کفرند نجاری محسوب میشود که تختههای چوب قبل از وارد شدن به دستگاه رنده باید روی این میز قرار بگیرند. این میز باید با میز خروجی همسطح باشد تا رنده به صورت یکنواخت روی چوب انجام شود.
- 2- میز خروجی (Outfeed Table)
میز خروجی در قسمت انتهایی دستگاه کف رند نجاری قرار دارد و باید با میز ورودی همسطح باشد. تختههای چوب پس از رنده شدن روی این میز قرار میگیرند.
- 3- دستگیره تنظیم عمق برش (Depth Adjustment)
برای تنظیم عمق برش از دستگیرهای استفاده میشود که در بالای دستگاه کف رند قرار داده شده است. هر چقدر عمق برش بیشتر باشد، مواد بیشتری از سطح چوب جدا شده و رنده میشود.
- 4- سر کاتر (Cutter Head)
سر کاتر در بالای میزهای ورودی و خروجی دستگاه کف رند قرار داده شده و به اندازه عرض میز است. این کاتر یک سری تیغه تیز و رنده دارد که با استفاده از آنها سطح چوب را رنده میکند.
انواع دستگاه کفرند نجاری ...
-
1- دستگاه کف رند رومیزیارزانترین و محبوبترین دستگاه کف رند موجود در بازار، کف رند رومیزی است. این دستگاه به دلیل اندازه کوچک و جمعوجوری که دارد میتواند به راحتی جابهجا شده و در کارگاههای کوچک قابل استفاده است.
-
2- دستگاه کف رند ثابت روی زمیننوع دیگری از دستگاههای کف رند که بیشتر در کارگاههای صنعتی نجاری مورد استفاده قرار میگیرد مدل ثابت از این دستگاه است. این دستگاه روی زمین ثابت مانده و به دلیل اندازه بزرگی که دارد میتواند چوبهای با ضخامت بیشتر را رنده کند.
-
3- کف رند دستی برقیوقتی برای جابهجا کردن الوار چوب با مشکل مواجه شوید، دستگاه کف رند دستی برقی که قابل حمل است به کار شما میآید. این دستگاه به دلیل اندازه، وزن و شکلی که دارد به راحتی جابهجا شده و قابل استفاده است. البته باید به این نکته هم توجه کنید که کف رندهای دستی توانایی ایجاد ضخامتهای یکنواخت در طول تخته را ندارند.
مزایا دستگاه کف رند
- عیوب و نقصهای روی چوب را از بین میبرد.
- لبه اول و دوم چوب را موازی با هم در میآورد.
- تخته چوب را با ضخامت یکسان رنده میکند.
معایب دستگاه کف رند
- میتوان لبههای الوار را به شکل مربع در آورد.
- عیوبی مانند تاب خوردگی یا پیچ خوردگی چوب را نمیتواند اصلاح کند.
تفاوت دستگاه کف رنده و گندگی نجاری
هر دو دستگاه هم چوب را رنده کرده و هم صاف می کنند. اما هر کدام نقاط قوت و ضعفی دارند که آنها را برای انجام کارهای خاصی مناسب کرده است. تفاوتهای اصلی این دو دستگاه عبارت است از:
- سر کاتر در دستگاه گندگی در زیر قطعه کار (چوب) قرار میگیرد. در حالی که سر کاتر در دستگاه کف رنده در بالای قطعه کار نصب شده است.
- دستگاه گندگی فقط یک سطح یا وجه از تخته را صاف میکند. در حالی که دستگاه کف رنده میتواند هر دو وجه را صاف کرده و موازی هم در آورد.
- دستگاه گندگی میتواند، تمام لبههای تخته را به شکل مربعی در آورد در حالی که دستگاه کف رند فقط میتواند وجههای تخته را موازی هم در آورد.
- دستگاه کف رنده میتواند ضخامت تخته را به شکل دقیق و یکنواخت کاهش دهد، در حالی که دستگاه گندگی این دقت را ندارد.
- دستگاه گندگی برخلاف دستگاه کف رنده میتوان عیوبی مانند پیچ خوردگی و تاب چوب را اصلاح کند.
بهترین دستگاه گندگی و کف رنده چوب در ایران چه مدلهایی هستند؟
برای خرید کف رند و گندگی نجاری در ایران باید برندهای معروف و خوش نام در این زمینه را بشناسید. گروه صنعتی آریو به عنوان یکی از بزرگترین هولدینگها در صنعت چوب ایران، مجموعهای از دستگاههای گندگی و کف رند نجاری از برندهای جهانی را عرضه کرده که برخی از آنها را در زیر میتوانید ببینید. تمام محصولات عرضه شده توسط گروه صنعتی آریو با 10 سال گارانتی و خدمات پس از فروش به دست مشتریان و کارگاههای نجاری میرسد. برخی از پرفروشترین و بهترین محصولات این شرکت عبارت است از:
