درمقاله قبلی به بررسی 9 عیب چوب کاج اروپایی پرداختیم و حالا در این مقاله به بررسی عیوب کاجهای غیر ارپایی پرداختیم تا بتوانیم این چوب را از منظر بهینه بودن برای ماشین آلات صنایع چوب بررسی کنیم.
چوب کاج (
Wood) یک چوب مقرون به صرفه، مستحکم و با دوام است که کاربردهای زیادی در ساخت مبلمان، کابینت، کندهکاری روی چوب و … دارد. درخت کاج از خانواده Pinaceae بوده و در بخشهای زیادی از زمین رشد میکند.
چوب کاج به دلیل رنگ، بافت، وزن، مقاومت و … در صنایع مختلفی مورد استفاده قرار میگیرد. از جمله مزایای چوب کاج میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- چوب کاج قوی و با استحکام است
- دوام و طول عمر بالایی دارد
- کار با آن راحت است
- مقرون به صرفه است
- جذابیت ظاهری زیادی دارد
- وزن کمی دارد
- میخ زدن، پیچ کردن و اره کردن آن آسان است
- برای اکثر کارها مناسب است
به طور کلی چوب کج به دلیل قیمت مناسب و خصوصیات مکانیکی جذابی که دارد، برای صنایع مختلف میتوان از آن استفاده کرد. اما چوب کاج غیر اروپایی معایبی هم دارد که در این مقاله به طور مفصل درباره این نقاط ضعف صحبت خواهیم کرد و روشهایی برای برطرف کردن این نقاط ضعف پیشنهاد میدهیم.
10 عیب چوب کاج غیر اروپایی
در این بخش 10 عیب چوب کاج غیر اروپایی را بیان میکنیم.
- 1. چوب کاج غیر اروپایی به راحتی خراشیده شده و فرو میرود
اولین نقطه ضعف چوب کاج غیر اروپایی این است که در برابر خراش و فرو رفتگی به شدت آسیبپذیر است. چوب کاج در دسته چوبهای نرم قرار میگیرد و شباهت زیادی به چوب درختان مخروطی مانند سرو و صنوبر دارد.
سختی و تراکم این چوب به شدت ضعیف است و به همین دلیل در زمان استفاده از آن باید بسیار مراقب باشید تا آسیبی به ظاهر آن وارد نشود. بنابراین بهتر است از این چوب به عنوان کفپوش استفاده نکنید.
البته با استفاده از سیلر یا فینیشر مناسب میتوانید جلوی خراشیده شدن چوب کاج غیر اروپایی را بگیرید. در صورت خراشیده شدن هم میتوانید با استفاده از پشم فولادی مرغوب، این خراشیدگیها را پاک کرده و از بین ببرید.
تست سختی جانکا، یکی از معتبرترین تستهاییست که برای سنجش میزان سختی چوبها استفاده میشود. طبق این تست، اگر چوبی سختی بالایی داشته باشد، در برابر سایش و پارگی مقاومت بیشتری دارد. تست جانکا برای انواع مختلف چوب کاج عبارت است از:
- کاج زرد – 870 پوند (3870 نیوتن)
- کاج سفید – 380 پوند (1690 نیوتن)
همانطور که می بینید چوب کاج سختی کمتری نسبت به سایر انواع چوب های رایج دارد. بنابراین بهتر است از این چوب برای ساخت کمد یا کابینتهای آشپزخانه که در معرض فشار و وزن زیاد هستند استفاده نکنید.
- 2. چوب کاج غیر اروپایی گرههای زیادی دارد
نقطه ضعف دیگر چوب کاج غیر اروپایی این است که گرههای زیادی میتوانید روی آن مشاهده کنید. وجود گرههای زیاد روی چوب باعث میشود نتوانید از آن برای کارهای مختلفی استفاده کنید. این گرهها پس از برش و قطع کردن تنه چوب باز هم باقی میمانند و روی ظاهر نهایی کار تاثیرگذار خواهند بود.
البته برخی از چوبهای کاج گرههای کمتری داشته و طرفداران بیشتری هم دارند. اما معمولاً چوبهای کاج گرهدار به اندازه چوبهای معمولی بادوام نیستند و قیمت ارزانتری هم دارند. اکثر مردم به دلیل ظاهر ناهموار این کاجها از خرید آن صرف نظر میکنند.
برای اینکه با این مشکل مواجه نشوید، بهتر است قبل از انتخاب و خرید چوب، سطح آن را به دقت بررسی کنید تا گرههای زیادی نداشته باشد. البته چوبهای کاج گرهدار برای ساخت لوازم تزئینی و برخی از مبلهای زینتی که جلوه جذابی دارند هم استفاده میشود.
اما به طور کلی اکثر مردم چوب کاج غیر اروپایی بدون گره را ترجیح میدهند تا قویتر، متراکمتر و با طول عمر بیشتری باشد.
- 3. به تعمیر و نگهداری منظم نیاز دارد
چوب کاج به دلیل اینکه چوبی نرم با سختی و چگالی کمتر است، میتواند به راحتی توسط آب، رطوبت باران و حملات حشرات آسیب ببیند. بنابراین مبلمان و صنایع چوبی که از چوب کاج ساخته شدهاند به نگهداری منظم نیاز دارند.
چوب کاج غیر اروپایی دارای تعداد زیادی رگ در ساختار خود است. آب میتواند به این رگهای چوب کاج نفوذ کرده و با عبور از این رگها به بخشهای مختلف چوب رفته و باعث پوسیدگی چوب شود.
بهتر است برای جلوگیری از ورود رطوبت بیش از حد به داخل چوب، از سیلر یا فینیشرهای مناسب استفاده کنید. با این کار، علاوه بر رطوبت، از آسیب دیدن چوب در برابر نور مستقیم خورشید هم جلوگیری میکنید.
باید توجه داشته باشید که نظارت مداوم چوب باید همیشه انجام شود. چوبهایی که در معرض فضای باز و نور خورشید هستند باید دائما روکش شده و از آنها در برابر عوامل محیطی محافظت شود.
همچنین میتوانید از رنگها یا پوششهای شیمیایی برای محافظت از چوب کاج در برابر حمله حشرات استفاده کرد. علاوه بر این با استفاده از روکشهای روغنی مانند روغن تنگ، روغن ساج یا روغن دانمارکی میتوانید از آن در برابر رطوبت هم محافظت کنید.
توجه داشته باشید که این کار را باید حداقل سالی یک بار انجام دهید تا طول عمر چوب بیشتر شده و در برابر آفات مقاوم شود. به علاوه، سطح چوب کاج خود را مرتباً تمیز کنید تا گرد و غباری که میتوانند به چوب آسیب برسانند و ظاهری کدر به آن ببخشند، از بین بروند.
- 4. مقاومت کمی در برابر عوامل محیطی دارد
از دیگر نقاط ضعف چوب کاج غیر اروپایی باید به مقاومت کم آن در برابر تغییرات محیطی اشاره کرد. این چوب به دلیل نرمی بالایی که دارد در برابر رطوبت و تغییرات آب و هوا حساس است.
در واقع چوب کاج غیر اروپایی نمیتواند شرایط آب و هوایی سخت و درجه حرارت شدید را تحمل کند. به همین دلیل به راحتی ترک خورده و میشکند. به همین دلیل در آب و هوای خشک، باید روی برشهای چوب کاج از درزگیر مخصوص استفاده کنید تا شکاف ترکها بزرگتر نشود.
پیوندهای بین الیاف چوب کاج در شرایط جوی نامساعد شکسته شده و همین موضوع میتواند باعث پوسیدگی یا ترک خوردن آن شود.
اگر در شهری زندگی میکنید که تغییرات دما بسیار زیاد است، توصیه میکنیم از چوب نرمی مانند چوب کاج استفاده نکنید. پوسیدگی، شایعترین مشکلیست که برای چوب کاج به وجود میآید. همیشه قبل از قرار دادن چوب کاج در فضای باز، از درزگیر، رنگ یا فینیشرهای مناسب برای آن استفاده کنید.
- 5. رنگ آمیزی آن دشوار است
چوب کاج به سختی رنگ میشود. چوب این درخت مانند اسفنج بوده و لکههای رنگ را به داخل خود جب میکند؛ این کار اجازه نمیدهد رنگ روی سطح چوب بنشیند و به همین دلیل کار رنگآمیزی دشوار میشود.
بنابراین برای رنگآمیزی چوب کاج غیر اروپایی باید از 4 یا 5 لایه رنگ استفاده کنید و این موضوع ممکن است هم از نظر بودجهای مقرون به صرفه نباشد و هم ضخامت رنگ را افزایش دهد. از سوی دیگر، استفاده از لایههای متعدد رنگ، زمان خشک شدن لایهها را بیشتر میکند.
پیشنهاد میکنم قبل از رنگآمیزی چوب کاج و برای پیشگیری از بروز چنین مشکلاتی، از پرایمر چوب یا نرم کننده استفاده کنید تا رنگ راحتتر روی چوب بنشیند.
نرم کننده و پرایمر، سرعت جذب الیاف چوب را کاهش داده و کمک میکند تا لایه رنگ به طور یکنواخت در سراسر چوب پخش شود.
پس از مالیدن نرم کننده روی چوب، رنگ را در جهت دانهها، روی چوب کاج بکشید. 2 تا 3 لایه رنگ برای رنگآمیزی چوب کفایت میکند و از آن در برابر رطوبت، اشعه ماوراء بنفش، حمله حشرات و ترک خوردن محافظت میکند.
- 6. چوب کاج غیر اروپایی به مرور زمان تیره میشود
شاید این موضوع را جزو معایب چوب کاج غیر اروپایی به حساب نیاورید اما برای خیلیها مهم است. رنگ چوب کاج غیر اروپایی با افزایش سن، تیره میشود. دلیل اصلی این تغییر رنگ تماس با نور مستقیم خورشید یا مواد شیمیایی دیگر است.
البته خیلی از مردم از این تغییر رنگ چوب استقبال میکنند و دوست دارند تیره شدن مبلمان خود را در گذر زمان تماشا کنند. اما اگر عاشق رنگ اصلی چوب کاج روشن هستید، ممکن است با گذر زمان، شاهد اتفاقات بدی باشید.
به نکات زیر درباره تیره شدن رنگ چوب درخت کاج غیر اروپایی دقت کنید:
- اگر مبلمانی دارید که از چوب کاج غیر اروپایی ساخته شده، به هیچ وجه آن را در معرض تابش مستقیم نور خورشید قرار ندهید.
- از روکشهایی که باعث تغییر رنگ چوب میشوند استفاده نکنید. این روکشها با هوا واکنش داده و منجر به تغییر رنگ میشود.
- از یک درزگیر یا فینیشر مناسب برای پوشاندن سطح چوب استفاده کنید.
- 7. بیش از حد حرکت میکند
چوب کاج از پایداری کمی در برابر تغییرات دما و رطوبت برخوردار است. این چوب با جذب رطوبت و تبخیر آب، منبسط یا منقبض میشود و همین حرکت کردن، یکی از بزرگترین مشکلات آن به شمار میرود.
چوب کاج پایداری خود را در برابر تغییرات دما و تغییرات رطوبت از دست می دهد زیرا چوب با جذب رطوبت و تبخیر منبسط شده و منقبض می شود.
نرم بودن و تراکم بسیار کم این چوب، دلیل اصلی حرکات زیاد آن تحت تاثیر عوامل محیطی است. به عنوان مثال اگر چوب کاج را در محیطهایی با رطوبت بالا قرار دهید، بزرگتر شده ولی در صورت قرار دادن در محیطهای خشک، کوچک شده و ترک میخورد.
این حرکات زیاد چوب کاج غیر اروپایی استحکام آن را کم میکند. الیاف این چوب در دماهای بالا به دلیل انبساط ترک خورده و ممکن است باعث شکستن چوب شود.
برای کمتر کردن این حرکات از درزگیر یا فینیشر استفاده کنید. هر چقدر تماس بین الیاف چوب و هوا و رطوبت بیرون کمتر شود، این مشکلات هم کمتر خواهد شد.
- 8. مستعد حمله حشرات است
یکی از ویژگیهایی که چوبهای کاج دارند این است که در برابر حمله حشرات و آفات به شدن آسیبپذیر هستند. شیره کاج به دلیل رایحه و مزهای که دارد برای بسیاری از حشرات به عنوان ماده غذایی به حساب میآید.
این شیره چسبناک که اغلب از تنه درخت کاج بیرون میزند، گرچه برای انسانها خیلی خوشایند نیست اما حشرات را به سمت خود جذب میکند. عطر این شیره به حدیست که حشرات به سرعت به سمت آن کشیده میشوند.
حشرات مختلفی به چوب درخت کاج غیر اروپایی حمله میکنند که برخی از آنها عبارتاند از:
- سوسکها و سرخرطومیها: این حشرات فقط برای شیره نمیآیند. آنها چوب کاج را سوراخ کرده و آسیبهای زیادی به آن وارد میکنند.
- پروانه ها: در حالی که پروانهها ممکن است به دلیل ظاهر زیبایی که دارند، نظر شما را به خود جلب کنند اما این حشرات هم به سمت شیره درخت کاج جذب میشوند. خوشبختانه پروانهها آسیبی به درخت وارد نمیکنند.
برای پیشگیری و مراقبت از چوب درخت کاج در برابر آفات نکات زیر را توجه داشته باشید:
- بهتر است چوب کاج خود را به طور منظم بررسی کنید تا نشانهای از آسیب روی بدنه آن وجود نداشته باشد.
- میتوانید از پوششها و فینیشرهای خاص برای دفع حشرات استفاده کنید.
- 9. چوب کاج خونریزی داخلی میکند!
یکی دیگر از مشکلاتی که چوب کاج غیر اروپایی دارد و شاید نام آن برای شما کمی عجیب باشد این است: خونریزی داخلی!
یکی از مشکلاتی که چوب کاج دارد این است که ممکن است پس از برش و خشک شدن چوب، لکههایی از رنگ قهوهای مایل به زرد روی سطح چوب ظاهر شود. به این پدیده خونریزی چوب گفته میشود.
درون الیاف چوب کاج، رزینهای طبیعی وجود دارد که در اثر تماس با عوامل طبیعی مانند تغییرات دما یا رطوبت شروع به جاری شدن کرده و به سطح چوب میآیند. وقتی این اتفاق پس از رنگآمیزی چوب رخ دهد، شاهد یک فاجعه خواهید بود.
چطور با این مشکل مواجه شویم؟ در زیر نکاتی گفته میشود:
- یکی از موثرترین راهها برای مبارزه با خونریزی چوب کاج این است که از یک فینیشر مناسب و مورد تائید استفاده کنید.
- میتوانید از رنگهای تیره برای رنگ آمیزی چوب کاج خود استفاده کنید تا پس از خونریزی چوب، تغییر محسوسی مشاهده نشود.
- به این پدیده احترام بگذارید و از آن به عنوان یک عنصر تبلیغی در فروش محصول چوبی خود استفاده کنید. این موضوع میتواند اصالت و کیفیت چوب شما را به رخ بکشد.
- 10. چوب کاج انعطافپذیری کمی دارد
آخرین نکتهای که درباره معایب چوب کاج غیر اروپایی بیان میکنیم، انعطافپذیری کم آن است. بسیاری از مردم بخاطر وجود گرههای متعدد یا رنگ طبیعی چوب کاج به آن علاقه دارند اما نکات دیگری مانند انعطافپذیری کم چوب هم بیتاثیر نیست.
شما به سختی میتوانید با استفاده از چوب کاج یک میز قهوه شیک و مدرن بسازید. اینطور نیست که نتوان از کاج در چنین طرحهایی استفاده کرد اما ب دلیل ویژگیهای ذاتی چوب کاج، از آن در چنین طرحهایی استفاده نمیشود.
کاج نرمتر از چوبهای دیگر است ولی در عین حال انعطافپذیری کمی هم دارد. استفاده از این چوب برای ساخت قفسههای کتاب یا کابینتهایی پر از ظروف چینی اصلاً توصیه نمیشود. مگر اینکه با استفاده از چوبهای دیگر، مقاومت و استحکام چوب را بیشتر کنید.
کدام دستگاهها برای استفاده از کاج غیراروپایی مناسب است؟
استفاده از چوب کاج غیراروپایی (مثلاً کاجهای آمریکایی یا آسیایی) به دلیل خصوصیات فیزیکی و ساختاری آن ممکن است نیاز به ابزارهای خاصی داشته باشد که بتوانند با بافت نرمتر و سبکتر این نوع چوب بهخوبی کار کنند. در زیر تعدادی از دستگاههایی که برای کار با چوب کاج غیراروپایی مناسب هستند آورده شده است:
دستگاههای مناسب برای چوب کاج غیراروپایی:
تیغ اره دیسکی (Circular Saw):
- چوب کاج معمولاً نرمتر از بسیاری از چوبهای سخت است و با اره دیسکی به راحتی بریده میشود. استفاده از تیغههایی با تعداد دندانههای متوسط (۴۰ تا ۶۰ دندانه) مناسبتر است، زیرا هم سرعت برش بالا و هم دقت مناسبی فراهم میکند و گروه صنعتی آریو. نماینده رسمی تیغ ارههای لایکو در ایران است که میتوانید در بخش فروشگاه ثبت سفارش کنید.
دورکن چوب (Sliding Table Saw):
- دورکن چوب، دستگاه برش ام دی اف یا حتی اره میزی، همه به یک چیز اشاره میکنند و آن هم دستگاهی است برای برشهای طولی و عرضی که برای تختههای چوب کاج مناسب است. تیغههایی با تعداد دندانه متوسط بهترین انتخاب برای چوبهای نرمتر مانند کاج است.
فرز رومیزی (Router Table):
- دستگاه فرز میزی، برای تراشیدن و ایجاد طرح و نقش در چوب کاج استفاده میشود و میتواند به خوبی عمل کند، به ویژه برای ایجاد لبهها و پروفیلهای تزئینی در پروژههای ظریفتر. فرز با سرعتهای مختلف و تنظیم شده برای چوبهای نرمتری مثل کاج مؤثر است.
رنده برقی (Electric Planer):
- با توجه به بافت نرمتر کاج، رنده برقی میتواند سطح چوب را بهخوبی صاف کند و برادههای چوب به راحتی برداشته شوند. توجه داشته باشید که تنظیم عمق برش کمتر مناسبتر است تا از ایجاد خرابی یا ترک خوردن سطح جلوگیری شود.
سمباده برقی (Orbital Sander/Belt Sander):
- برای صاف کردن و آمادهسازی سطح چوب کاج بسیار مناسب است. چون کاج چوب نرمی است، سمبادههای ریزتر (با گرید ۱۲۰ یا بالاتر) برای جلوگیری از ایجاد خط و خش عمیق ترجیح داده میشوند. اگر هم حجم کار بالایی دارید میتوانید از دستگاه سنباده براش صنعتی استفاده کنید که انواع مدلهای صنعتی آن توسط گروه صنعتی آریو به فروش میرسد.
دریل (Drill Press):
- به دلیل نرمی چوب کاج، دریل کاری در آن آسانتر است، اما باید مراقب بود که فشار زیاد وارد نشود تا چوب ترک نخورد. دریل با متههای کوچک و مناسب چوب بهترین نتیجه را میدهد.
اره نواری (Band Saw):
- برای برشهای منحنی و دقیق در چوب کاج بسیار مناسب است، چون چوب کاج به راحتی با اره نواری برش میخورد. همچنین، به دلیل نرمی چوب، تیغه اره بهسرعت کُند نمیشود.
تفنگ میخکوب (Nail Gun):
- چوب کاج نرمتر است و میخکوبی در آن آسان است. با استفاده از کمپرسور هوا و تفنگ میخکوب، اتصال قطعات چوبی با حداقل خطر ترک خوردن انجام میشود.
نکاتی که نباید فراموش کنید....
- تنظیمات تیغهها و دستگاهها: به دلیل اینکه چوب کاج نرم است، نیازی به تیغهها یا متههای با دندانههای زیاد برای برشهای سنگین نیست. همچنین باید مراقب بود که فشار اضافی به دستگاهها وارد نشود تا چوب ترک نخورد یا آسیب نبیند.
- دور موتور ماشینآلات: برای کاجهای نرم، بهتر است ماشینآلات با دورهای موتور قابل تنظیم استفاده شوند تا چوب در حین کار دچار آسیب نشود. (مثل فرز نجاری و دورکن چوب، دریل فشاری، رنده برقی و … با قابلیت تنظیم سرعت موتور).
در مجموع، چوب کاج به دلیل نرمی و بافت خاص خود با اکثر ابزارهای استاندارد نجاری و کار با چوب به خوبی سازگار است، اما نیازمند تنظیمات دقیقتر و ظریفتر در برخی از ماشین آلات صفحه ای است تا بهترین نتیجه را ارائه دهد.