اگرچه میتوان از متههای مخصوص سوراخ کردن فلزات، برای چوب هم استفاده کنید اما این کار توصیه نمیشود. متههای فلزی معمولاً از مواد بسیار سختی ساخته شدهاند که برای برش یا سوراخکاری فلزات مورد استفاده قرار میگیرند. وقتی از این متهها برای سوراخ کردن چوب استفاده میکنید، ممکن است قدرت برش آنها کاهش پیدا کرده و همچنین باعث خرد شدن یا ترک خوردن بافتهای چوب شود.
همچنین باید گفت که متههای مخصوص فلزات، طراحی پیچش مشابه متههای چوبی ندارند و همین موضوع باعث میشود که متههای مخصوص سوراخ کردن چوب، تراشهها را در هنگام کار به بیرون هدایت کنند. در حالی که اگر از متههای مخصوص فلزات برای چوب استفاده کنید، تراشهها بیرون نمیآیند و این میتواند باعث گرم شدن بیش از حد مته و خرد یا کدر شدن چوب شود.
اگر قصد سوراخ کردن چوب را دارید، به طور کلی بهتر است از متههای مخصوص چوب استفاده کنید که برای این کار ساخته شدهاند. متههای مخصوص چوب از مواد نرمتری ساخته میشوند و طرح پیچش یا فلوت گستردهتری دارند که به خارج کردن خرده چوبها کمک فراوانی میکند.
منظور از متههای فلز، متههایی هستند که برای سوراخکاری فلزات کاربرد دارند و منظور از متههای چوب، متههای مناسب برای سوراخ کردن چوب هستند. اگر از مته مخصوص چوب بر روی فلزات استفاده کنید، احتمال شکستن و آسیب دیدن مته یا قطعه کار شما افزایش پیدا میکند.
از سوی دیگر، اگر از متههای فلز برای چوب استفاده کنید میتواند به چوب آسیب زده و باعث ترک خوردگی یا شکستن بافتهای آن شود. تنها در یک صورت میتوانید از متههای فلز برای چوب استفاده کنید و آن هم زمانیست که قطر مته فلز خیلی کوچک باشد.
نحوه تشخیص مته فلز از مته چوب
برای تشخیص این دو نوع مته خوب است مشخصات و ویژگیهای هریک را به طور مجزا بشناسید.
- مته چوب
اولین ویژگی متمایز متههای چوب این است که میتوانید سر آن یک خار یا تیزی ببینید. این خار در حرکت اول دریل، وارد بافت چوب میشود و به دریل کمک میکند تا سوراخ روی چوب را در مسیر مستقیم انجام داده و سوراخی بدون شکستگی یا ترک خوردگی چوب ایجاد کند. متههای چوب انواع گوناگونی دارند که متههای مارپیچ، متههای پارویی و متههای پیچشی تنها سه نمونه متداول از این متهها به شمار میروند.
اگر متههایی دیدید که از نظر ظاهری شباهت زیادی به متههای فلزی دارند، در چنین حالتی باید به قطر مته و جنس مادهای که مته از آن ساخته شده دقت کنید. همچنین بسیاری از متههای مخصوص چوب در رنگهای مشکی و نقرهای ساخته میشوند؛ البته ممکن است رنگهای دیگری هم داشته باشند.
- مته فلز
مته مخصوص فلز ساختاری استوانهای دارد که برآمدگیهایی در امتداد لبههای آن دیده میشود. این مته اغلب نوک اریب دارد که معمولاً به رنگ مشکی، طلایی (با پوشش دی اکسید تیتانیوم) و مسی تولید میشود.
این متهها به دلیل تماس با سطوح فلزی همواره مستعد داغ شدن بیش از حد هستند. به همین دلیل از پوششهایی مانند دی اکسید تیتانیوم یا سایر پوششها برای این متهها استفاده میشود تا جلوی داغ شدن آنها گرفته شود. به دلیل ساختار و مقاومت بالای این نوع متهها میتوانید از آنها برای سوراخ کردن مواد بسیار سخت استفاده کنید.
بهترین روشها برای سوراخ کردن چوب
گاهی اوقات ایجاد یک سوراخ ساده روی چوب ممکن است بسیار چالش برانگیز باشد. در ادامه بهترین روشها برای ایجاد سوراخ روی چوب معرفی شدهاند.
- استفاده از پانچ
وقتی شروع به سوراخ کردن سطوح چوب میکنید، به دلیل نحوه چرخش متهها، ممکن است مسیر سوراخکاری منحرف شده و نتیجه بدی داشته باشد. میتوانید از یک میخ تیز یا پانچ برای نشانهگذاری مرکز سوراخ استفاده کنید. با این کار، وقتی مته روی سطح چوب قرار میگیرد، منحرف نخواهد شد و در مسیر مستقیم کار میکند.
- ایجاد یک سوراخ پایلوت
فارغ از اینکه اندازه سوراخ نهایی که نیاز دارید روی چوب ایجاد شود چقدر باید باشد، میتوانید فرایند سوراخ کردن چوب را از ایجاد یک سوراخ پایلوت یا موقتی با متهای نازک شروع کنید. برای این کار، نیروی کمتری صرف میکنید و احتمال اینکه مته شما در مسیر اشتباه کار را انجام دهد، کاهش پیدا میکند. این یکی از بهترین روشها برای ایجاد سوراخهای بزرگ روی چوب است. استفاده مستقیم از متههای بزرگ، ممکن است مرکز سوراخ را تغییر داده و پروژه را نابود کند.
- از نیروی بیش از حد استفاده نکنید
مانند کار با اره، وقتی از دریل و متههای مخصوص چوب برای سوراخکاری استفاده میکنید، فقط باید فشار ثابتی به آن وارد کنید. وارد کردن نیروی بیش از حد ممکن است باعث شکستگی یا ترک خوردن بافت چوب شود. اگر دیدید که مته شما با فشار ثابت وارد چوب نمیشود، ممکن است لازم باشد مته را عوض کرده و یک مدل تیزتر را استفاده کنید.
- خاک ارهها را پاک کنید
اکثر متههای چوب به گونهای طراحی شدهاند که پس از ورود به داخل بافت چوب، مواد زائد و خاک اره را از طریق فلوتها به خارج هدایت میکنند. گاهی اوقات این مواد زائد به فلوتهای مته گیر کرده و باعث کندی در فرایند میشود.
با بالا و پایین کردن دریل میتوانید مقدار زیادی از این مواد زائد را پاک کنید اما ممکن است لازم باشد مته را از دریل جدا کرده و به صورت دستی آن را تمیز کنید.
- متهها را تغییر دهید
برای ایجاد سوراخهای بیش از حد بزرگ باید از گامهای کوچک آغاز کنید. بهتر است از متههای کوچک استفاده کرده و به تدریج متههای با قطرهای بزرگتر را روی دریل قرار دهید تا از خرد یا پاره شدن بافت چوب جلوگیری شود و سوراخ تمیزتری ایجاد کنید.
- با استفاده از نوار چسب از خرد شدن چوب خودداری کنید
سوراخ کردن با استفاده از دریل و مته، اگر به شکل صحیح و اصولی انجام نشود ممکن است باعث پاره شدن دانههای چوب و خراب شدن ظاهر آن شود که به آن «پارگی» گفته میشود. این موضوع به ویژه در چوبهای نرم مانند چوب کاج به وفور دیده شده است.
به همین منظور برای ایجاد سوراخهای تمیزتر روی چنین چوبهایی بهتر است نوار چسب مخصوصی روی سطح چوب قرار داده و سپس کار سوراخکاری را شروع کنید تا بافتهای اطراف سوراخ از طریق حمایت نوار چسب، به هم متصل بمانند.
- سرعت مناسبی برای مته انتخاب کنید
برخلاف حفاری مواد سختتر مانند فلز که به سرعت کم و صبر زیاد نیاز دارند، برای ایجاد سوراخ روی چوب باید از سرعتهای بالاتری برای مته استفاده کنید.
اگر مته خیلی آهسته بچرخد ممکن است در چوب حالا «شخم زدن» ایجاد کرده و بافتهای آن را خراب کند. هرچقدر سرعت مته بالاتر باشد، احتمال پارگی یا شکستگی چوب کمتر میشود. البته به دقت بالاتری هم نیاز خواهید داشت.
- اندازه مته در مقابل اندازه بست
اگر قرار است سوراخی برای وارد کردن پیچ یا میخ روی چوب ایجاد کنید دقت داشته باشید که قطر داخلی سوراخ باید کمی کمتر از قطر بیرون بست شما باشد.
- کنترل عمق سوراخ با نوار
برای حفاری روی چوب اغلب به سوراخهایی با عمق خاص نیاز داریم. برای اینکه عمق سوراخ به اندازهای که برنامهریزی کردهاید در آید میتوانید از نوار چسب استفاده کنید. به این منظور کافیست قسمتی از مته که نمیخواهید در چوب نفوذ کند را با نوار چسب بپوشانید تا در زمان رسیدن به این نقطه، متوجه عمق سوراخ شوید. در حین حفاری، فقط تا جایی که حد نوار مشخص کرده سوراخ کنید.
- بزرگتر کردن سوراخها
گاهی اوقات ممکن است متهای با قطری که نیاز دارید را نداشته باشید و متههای با قطر کوچکتر در جعبه ابزار شما موجود باشد. در چنین موقعیتهایی میتوانید با متههای کوچکتر، حفاری را آغاز کنید و در مرحله آخر، با استفاده از دریل و متهای که روی آن نصب شده، دیواره داخلی سوراخ را بتراشید. در چنین حالتی دقت کنید که به بافت چوب آسیب نزنید.
گروه صنعتی آریو یکی از قدیمیترین شرکتهای واردکننده تجهیزات و ماشین آلات صنعت چوب در ایران است. آریو توانسته مجموعهای از متههای مخصوص چوب از برندهای معتبر جهانی را گردآوری کرده و در اختیار کارگاهها و نجارهای حرفهای قرار دهد. با مراجعه به وبسایت Ario.co میتوانید انواع متههای آریو را مشاهده کرده و به صورت آنلاین خریداری کنید.
